Deze site maakt gebruik van cookies. Als u de site blijft gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies op uw apparaat. Zie ons beleid voor meer informatie. Verder

Halo Inusrance
Onze Autohuurexperts
Blogger 1 | Huurautoverzekering Blog
Naam: Ernie
Over: Autoverhuur verzekeringpioneer, industrie-expert
Leuk: Transparente informatie, klanttevredenheld
Niet Leuk: Vakjargon
Namm: Ben
Over: Autoverhuurexpert gericht op klantervaring
Leuk: 1e klas klantervaring
Niet Leuk: Slechte praktijken en slordige service
Blogger 2 | Huurautoverzekering Blog
 
 

Zelfrijdende auto’s in Nederland. Hoe zit dat eigenlijk?

Geschreven door  donderdag, 11 juni 2015 00:00

Hoe een autonoom rijdende auto de wereld ziet. © Graham MurdochHoe een autonoom rijdende auto de wereld ziet. © Graham Murdoch

De zelfrijdende auto is een fenomeen waar we al lang bekend mee zijn uit populaire science fiction. Maar achterover leunen terwijl je auto je van deur tot deur brengt op de automatische piloot wordt wellicht al snel realiteit. Grote autofabrikanten zoals Audi, Volvo, Nissan en Mercedes, maar ook technologische bedrijven zoals Google investeren miljoenen om deze droom werkelijkheid te maken. Dat gaat alleen niet zomaar. Er zijn heel wat vraagstukken rondom regelgeving, technologie en aansprakelijkheid. Bewapend met de meest gestelde vragen hebben wij daarom onderzoek gedaan naar wat er nog moet gebeuren voordat de zelfrijdende auto werkelijkheid wordt in Nederland. En of dit wel écht realistisch is.

Hoe ver zijn we eigenlijk?

De auto op de Nederlandse weg is al lange tijd steeds ingenieuzer aan het worden. Auto’s die waarschuwen bij vermoeidheid, wisselen van rijbaan en remmen als de bestuurder te laat is zijn geen uitzonderingen meer. Maar ook de techniek om een volledig autonoom rijdende auto de consumentenmarkt op te brengen is er al. Naast het feit dat een dergelijke ‘robot auto’ de inzittende de mogelijkheid geeft ergens anders mee bezig te zijn, is de auto theoretisch ook veiliger omdat deze het menselijk falen uit het verkeer haalt. Maar tegelijkertijd is de bereidheid van de consument nog ver te zoeken. Daarnaast is ook de regelgeving rond de autonoom rijdende wagen nog een grijs gebied.

Hoe zit het met de aansprakelijkheid? En de verzekering?

Vooral rondom de aansprakelijkheid bij een ongeval bestaan vragen. Kan de inzittende ingrijpen mocht een ongeval dreigen? Of is het beter om de robot zijn werk te laten doen? En wat als twee zelfrijdende auto’s botsen?

Carlo Brantsen, van automagazine Carros, wijst erop dat totdat de zelfrijdende auto zich verder zal ontwikkelen dit lastige vraagstukken zijn; “Een auto waarin de bestuurder alleen tijdelijk onderweg op speciale trajecten de auto ‘op de automatische piloot’ zet, of een auto die zichzelf bijvoorbeeld alleen maar inparkeert na aankomst? Dit vergt qua aansprakelijkheid totaal verschillende benaderingen.”

Willem Balfoort, advocaat bij De Clercq Advocaten, stelt dat onderscheid gemaakt moet worden tussen de situatie waarin een zelfrijdende autoschade veroorzaakt bij een ‘zwakke’ verkeersdeelnemer of bij een ‘sterke’ verkeersdeelnemer, zoals een andere (zelfrijdende) auto. In het eerste geval zal de aansprakelijkheid vaak bij de eigenaar van de zelfrijdende auto liggen. Ook als het de auto zelf is die de schade veroorzaakt. De auto eigenaar kan de schade overigens soms wel weer verhalen op de autofabrikant. In het tweede geval zal per situatie de schuldvraag beantwoord moeten worden. Vaak zal dit kunnen aan de hand van gegevens uit de zwarte box in de auto.

In zijn algemeenheid is het aannemelijk dat ongelukken met zelfrijdende auto’s minder door menselijk, maar meer door technisch falen zullen worden veroorzaakt. Een particulier kan een beroep doen op de Productaansprakelijkheidsrichtlijn, en daarmee de producent van de auto aansprakelijk houden. Als het een niet-particulier is die schade lijdt, zal dit echter een lastig proces zijn, omdat zulke auto’s bestaan uit een complexe combinatie van een groot aantal sensoren, radars, camera’s en software, die allemaal van verschillende gespecialiseerde fabrikanten komen. Naast de verschillende fabrikanten en de bestuurder, geeft Neil Hudgell zelfs aan dat wellicht ook de auto zelf, of de overheid aansprakelijk kan worden gehouden omdat zij de auto de weg op hebben gelaten.

Sander Heijne en Jonathan Witteman noemen dit in Volkskrant een paradox: een autonoom rijdende auto is betrouwbaarder dan een menselijke automobilist, maar omdat de wetgever het nog niet vertrouwd is het nog niet toegestaan.

Wie zijn de grote winnaars en verliezers?

Het grote voordeel van autonoom rijdende auto’s is dat ze in theorie weinig tot geen ongelukken zullen veroorzaken. Verder is het waarschijnlijk dat de auto’s zuiniger zullen rijden en wellicht een einde maken aan files, wat zowel het milieu als de bestuurder ten goede komt. Maar de auto-industrie moet oppassen niet achter de feiten aan te lopen. Jelte Timmer, van het Rathenau Instituut, wijst erop dat informaticabedrijven de competitie met de gevestigde autofabrikanten aan kunnen gaan. Maar ook dat “spelers die slim om weten te gaan met de data van de zelfrijdende auto en hier slimme business modellen voor ontwikkelen zullen in de komende jaren veel profijt kunnen maken”, aldus Timmer. Daarnaast zullen verzekeraars een significante daling zien in hun premie-inkomsten, net zoals dat waarschijnlijk de inkomsten uit boetes flink zullen dalen voor het Centraal Justitieel Incassobureau.

Wat gaat er veranderen voor de automobilist?

Ook dit is afhankelijk van hoe de zelfrijdende auto zich gaat ontwikkelen. Bijvoorbeeld met, of zonder bestuurdersstoel. Of het mogelijk zal zijn voor de inzittende om in te grijpen. Bij een compleet autonoom rijdende auto is het de vraag of automobilisten nog wel een rijbewijs nodig hebben. In Nevada (VS) heeft de Google car al een rijbewijs gekregen in plaats van de inzittende. Maar bij sprake van een gedeeltelijk automatische auto zal er minder veranderen. De automobilist zal in dat geval nog steeds alert moeten zijn en moeten kunnen ingrijpen wanneer nodig.

Hoe staan we ervoor in Nederland?

Minister Schultz van Infrastructuur en Milieu wil dat Nederland een vooraanstaande rol gaat spelen in de ontwikkeling en realisering van de zelfrijdende auto. Ze grijpt hiervoor het voorzitterschap van de Raad van de EU in 2016 aan om Nederland een voorbeeldfunctie in die ontwikkelingen te geven.

“De ontwikkelingen van de zelfrijdende voertuigen gaan snel. Als je de nieuwe technieken in sommige auto’s ziet dan kun je zeggen dat de transitiefase al begonnen is. Nederland is de ideale proeftuin voor grootschalige testen met zelfrijdende voertuigen. We hebben met onze kennisinstellingen en de automotive-sector veel kennis in huis en een goede infrastructuur om proeven met zelfrijdende voertuigen te faciliteren.” Aldus minister Schultz.

Naast een meedenkende minister innoveren ook de Automotive Campus in Helmond, de TU Delft, Phillips en ASML op dit gebied. Nederland lijkt dus met een groepje andere landen vooraan mee te lopen.

Hoe lang zal het duren voordat de zelfrijdende auto overal te vinden is?

Ook dit is een lastig te beantwoorden vraag. Meningen en voorspellingen lopen uiteen. Gedeeltelijk zelfrijdende auto’s die vooral assisteren zijn er al en zullen naar alle waarschijnlijkheid meer en meer taken van de bestuurder over nemen. De volledig autonoom rijdende auto daarentegen, ligt nog ver in de toekomst. Balfoort wijst op het Verdrag van Wenen waarin staat dat de bestuurder te allen tijde de macht over het voertuig moet kunnen hebben. Hoewel meerdere EU landen daar al wijzigingsvoorstellen op hebben gedaan, moet de daadwerkelijke discussie nog grote schaal gevoerd worden. Daarnaast zegt René Seyger, van Roland Berger Strategy Consultants, dat het een uitdaging zal zijn om zo’n auto toe te passen in de omgeving en de maatschappij. Maar ook dat de infrastructuur veranderingen zal moeten ondergaan.

Zijn zelfrijdende auto’s wel ethisch verantwoord?

Zowel Balfoort als Brantsen wijzen op het ethisch dilemma waar veelal aan voorbij wordt gegaan in de discussie rondom autonoom rijdende auto’s. In het geval dat een ongeluk onvermijdbaar is, zal de software (dus eigenlijk de programmeur) een beslissing moeten maken. Zal in dit geval de auto met de minst inzittenden opgeofferd worden? Zijn we er als maatschappij aan toe om zulke beslissingen aan computers over te laten?

Conclusie

Alles bij elkaar is er dus nog heel wat voor nodig voordat de volledig autonoom rijdende auto realiteit wordt in Nederland. Vertrouwen, wetswijzigingen en onbeantwoorde vraagstukken met betrekking tot aansprakelijkheid zullen eerst opgelost moeten worden. Maar de trend naar een steeds slimmer wagenpark dat meer en meer functionaliteiten van bestuurders overneemt is al in volle gang. Wat voor de nabije toekomst betreft lijkt het vooral zo te zijn dat een steeds slimmere auto meer functies van de bestuurder gaat overnemen, maar dat het toch vooral bij assisteren zal blijven.

Snel kopen

Europadekking      iButton | Eigen Risico Europadekking
Afdekking eigen risico
Dagpolis Kopen €6,99 | Eigen Risico Europadekking
Jaarpolis Kopen €69,99 | Eigen Risico Europadekking
WerelddekkingiButton | Eigen Risico Wereldwijddekking
Afdekking eigen risico
Dagpolis Kopen €8,99 | Eigen Risico Wereldwijddekking
Jaarpolis Kopen €99,99 | Eigen Risico Wereldwijddekking
VS en CanadadekkingiButton | VS- en Canadadekking
Eigen risico, CDW/LDW
Dagpolis Kopen €10,99 | VS- en Canadadekking
Jaarpolis Kopen €119,99 | VS- en Canadadekking
Wereldwijd PlusdekkingiButton | Wereldwijd Plusdekking
Eigen risico, CDW/LDWJaarpolis Kopen €134,99 | Wereldwijd Plusdekking